Propiedades da Pizarra

A durabilidade é a propiedade máis importante e que mellor caracteriza á pizarra de Galicia e é, sen dúbida, a que marca a diferenza co resto de materiais substitutivos que se utilizan en cuberta e fachada. A pizarra permanece inalterable e constante nas súas propiedades técnicas fronte a moitos factores como a humidade, o po, o salitre, o frío, a calor, a neve ou o vento. Polo tanto, a pizarra é resistente aos ataques dos axentes atmosféricos e ás corrosións producidas por fumes e gases; debido á súa composición, non é atacada nin por ácidos nin por bases, sendo practicamente insensible ao medio ambiente natural ou industrial. Nesta invariabilidade das súas características reside en parte unha das súas maiores virtudes, que é a durabilidade. Segundo un estudo da Universidade de Bath, no Reino Unido, estímase que a vida útil dunha pizarra é de 200 anos..

Algúns dos materiais utilizados para a colocación en cuberta ou fachada non presentan un adecuado illamento térmico, sendo este un dos factores representativos que indican a calidade do produto. Tanto é así, que no Código Técnico da Edificación establécese a actual Certificación Enerxética dos Edificios, que cataloga e diferencia as edificacións polo seu aforro enerxético en función da resistencia térmica dos elementos que forman os cerramentos e a cuberta, entre outros.
O illamento térmico dos cerramentos é maior canto menor sexa o coeficiente de transmisión térmica dos elementos polos que están formados. No caso das cubertas, a pizarra destaca sobre outros materiais de cubrición. Ademais, se se engade a montaxe habitual da pizarra con cámara de aire, ou con materiais illantes, a dita condutividade térmica será moito menor, polo que o illamento térmico e, polo tanto, o aforro enerxético da vivenda, será maior.

A impermeabilidade da pizarra asegura unha absorción de auga e unha xeladicidade baixas, as cales están intimamente relacionadas coa durabilidade. Só hai que usar o sentido común: se un material absorbe unha cantidade elevada de auga debido á súa porosidade, e sábese que a conxelación da auga e a formación de xeo supoñen un aumento de volume pola súa transformación de líquido a sólido, é evidente que un material poroso exposto a baixas temperaturas e xeadas vai sufrir con maior intensidade, podendo chegar a fenderse ou romperse. No estudo realizado pola Universidade de Santiago de Compostela coméntase que a absorción é unha propiedade do material que representa a capacidade do mesmo para absorber auga. Está pois relacionada coa porosidade aberta, ou o que é o mesmo, o volume de ocos en contacto coa atmosfera. Os materiais obxecto do estudo presentan os seguintes valores, segundo o mesmo: Placas de pizarra: 0,40%. Tellas cerámicas: 12%. Tellas de formigón: 6%. É evidente o menor valor de absorción da pizarra con respecto aos outros dous materiais.

A propiedade de illamento acústico depende da densidade dos materiais que compoñen o cerramento, neste caso a cuberta. A densidade da pizarra é maior ca doutros materiais, polo que supón un maior illamento acústico, tanto ao ruído aéreo como ao ruído producido por calquera tipo de impacto. A propiedade do illamento acústico depende da densidade dos materiais que componen o cerramento, neste caso a cuberta. O valor da densidade da pizarra oscila entre 2,7 – 2,85 gr/cm3, mentres que o dos principais materiais de cubrición como son a tella cerámica e o fibrocemento son 2,0 gr/cm3 e 1,8 gr/cm3, respectivamente. A densidade da pizarra é maior ca doutros materiais polo que supón un maior illamento acústico, tanto ao ruído aéreo como ao ruído producido por calquera tipo de impacto. Ante o ruído de impacto, como pode ser a auga da chuvia ao golpear contra a cuberta, a pizarra conta coa vantaxe de ser un material moi coherente e elástico, polo que é difícil que unha lousa de pizarra ben colocada entre en resonancia, absorbendo ben o impacto.

A falta de condutividade confírelle á pizarra un gran valor como material illante. A súa utilización nos cadros eléctricos acadou tal importancia que durante a Segunda Guerra Mundial a produción das canteiras orientouse á fabricación deses compoñentes con destino á maquinaria bélica. Máis tarde, coa chegada de novos materiais illantes máis lixeiros, prácticos e baratos, relegouse o seu uso con esta finalidade. Hoxe en día aínda quedan cadros eléctricos de pizarra nalgúns edificios antigos dos Estados Unidos.

No estudo da Universidade de Santiago de Compostela con datos achegados por LOEMCO analízase outra das propiedades máis significativas para a durabilidade, a resistencia á flexión. Neste estudo compáranse as resistencias á flexión de distintos materiais de cuberta segundo a realización de ensaios en laboratorio que proban que a pizarra presenta unha alta resistencia á flexión, polo tanto unha maior durabilidade. En resumo, nos ensaios suponse unha placa de pizarra de 10 mm de espesor, que é o espesor nominal dunha tella cerámica ou de formigón, cunha anchura de 290 mm e unha lonxitude tal que permita colocala entre as barras de apoio do dispositivo do ensaio de flexión, separadas 370 mm. Podendo esta placa asimilarse a unha tella cerámica plana de dimensións de 470 x 290 mm.  Nestas condicións, para un ensaio en seco obtense un valor de carga de rotura para a pizarra de 365 daN, valor claramente superior ao dunha tella cerámica plana destas dimensións, para a cal se poderían esperar valores da orde de 250 – 300 daN. E tamén superior á resistencia á flexión en carga de rotura de 150 daN que presentan as tellas planas de formigón. Para saber de que magnitudes fala a norma, a unidade de forza daN denomínase decanewton e equivale a 10 Newtons, ou o que é o mesmo, 1 daN aproximadamente equivale a 1 quilogramo. Polo tanto, claramente a pizarra ten maior resistencia á flexión que as tellas cerámicas e de formigón, o cal está directamente relacionado cunha maior durabilidade do material.

Pódese afirmar que todas as formas, pendentes ou espazos poden ser cubertos con pizarra. Partindo desta afirmación e apreciando a inmellorable calidade estética e técnica do acabado da pizarra, é lóxico pensar que poida utilizarse para levar a cabo diferentes elementos construtivos. O uso da pizarra para cubertas é o máis común debido ás innumerables características que achega para tal fin. Este feito non debe eclipsar as diversas solucións construtivas que é capaz de realizar a pizarra, como poden ser pavimentos interiores e exteriores, revestimentos interiores, revestimentos de fachada, fachadas ventiladas e mesmo elementos decorativos na construción.

A pizarra, polas súas características, está exenta da realización de ensaios en canto a reacción e comportamento fronte ao lume externo, porque se considera un material ignífugo.

Unha das características que fan única á pizarra é a súa superficie, posto que non require acabado ningún para o seu uso comercial, ao contrario do que acontece con outros materiais. Os acabados que se lle dan á rocha ornamental obtéñense durante o proceso de exfoliación da pizarra, creando superficies lisas, planas, pero sempre naturais.

O mantemento dunha cuberta ou fachada de pizarra é moi económico e consiste basicamente nunha limpeza con auga corrente a moi pouca presión, co fin de evitar a acumulación de po ou sucidade.

A pizarra é un material elegante, con brillo natural e textura moi particular, que fala da súa orixe sedimentaria e valor histórico. Esteticamente, é a mellor elección.